Wat is netcongestie en hoe lossen we het op?
19 juni 2026 door Redactie EnecoNetcongestie: file op het stroomnet
De stroom die je thuis gebruikt komt via het stroomnet uit je stopcontact. Op steeds meer plekken is er te weinig ruimte op het stroomnet. Dat is omdat het niet is gebouwd om zo veel stroom tegelijkertijd over het net te laten reizen. Hierdoor kan er op sommige momenten een soort ophoping ontstaan. Dit noemen we netcongestie. Zie het als file op het stroomnet.Wat merk je van netcongestie?
Netcongestie heeft gevolgen voor nieuwe aansluitingen om het stroomnet, maar ook voor bestaande aansluitingen. Voor nieuwbouwhuizen is een nieuwe aansluitingen nodig. Door netcongestie zijn er lange wachtlijsten voordat ze op het stroomnet kunnen worden aangesloten. In sommige gebieden is het op dit moment helemaal niet mogelijk om nieuwe bedrijven of huizen aan te sluiten.
Bestaande aansluitingen bij huizen en bedrijven krijgen er ook last van. Door netcongestie kunnen omvormers van zonnepanelen zichzelf automatisch uitschakelen om schade te voorkomen. Bij overbelasting van het net nemen ook de risico's op stroomstoringen verder toe. Hierbij kunnen complete gebieden zonder stroom komen te zitten. Ook kunnen laadpalen soms niet beschikbaar zijn.
Hoe ontstaat netcongestie?
1. Teruglevering
Steeds meer wind- en zonneparken, huishoudens en bedrijven leveren stroom terug aan het net. Op zonnige dagen of dagen met veel wind kan er een grote piek aan opgewekte energie komen. Dit zorgt voor extra drukte op het net.
2. Verbruik
We verbruiken met z'n allen steeds meer stroom. En vaak ook op dezelfde momenten. Bijvoorbeeld 's ochtends voor het werk en 's avonds wanneer we thuiskomen. Dit zorgt voor piekmomenten op het net. Jammer genoeg zijn dit niet de momenten waarop de meeste stroom wordt opgewekt. Want dat is vaak overdag, als de zon schijnt. Als dit niet in balans is, kan het voor netcongestie zorgen.
3. Het weer
We wekken steeds meer stroom op uit wind en zon. En dat is goed, want zo verkleinen we onze CO2-uitstoot. Maar dit zorgt er ook voor dat het elektriciteitsnet niet altijd in evenwicht is. Dat komt omdat het weer niet te voorspellen is. De zon schijnt niet altijd en het waait niet altijd. En soms is het zonovergoten en waait het hard. We werken hard aan oplossingen om deze stroom op te slaan, zoals (thuis)batterijen. Op dit moment zijn die er nog niet.
Wat doen Eneco en systeembeheerders (voorheen netbeheerders) om netcongestie te verminderen?
We helpen met verschillende oplossingen, zoals congestiemanagement. Een belangrijk onderdeel hierin is de samenwerking tussen Eneco en systeembeheerders. Systeembeheerders werken aan het uitbreiden van het stroomnet en het vervangen van de kabels in de grond. Deze moeten meer drukte aan kunnen. We kijken samen met de systeembeheerder naar drukke momenten en zetten sommige wind- en zonneparken tijdelijk uit. Dit noemen we curtailen of 'spitsmijden'.Dit zorgt voor minder aanbod waardoor installaties, zoals zonnepanelen, bij bedrijven en huishoudens stroom kunnen terugleveren. Er ontstaat ook meer ruimte voor nieuwe aansluitingen. Hierdoor kunnen bedrijven en huishoudens zelf groene stroom opwekken. Daarnaast helpen we bedrijven met het balanceren van het stroomnet door hun productieproces aan te passen. Zo helpen we samen de energie transitie vooruit, ondanks de beperkingen van het stroomnet.
Wat kun je zelf doen?
Problemen in de buurt kunnen we alleen oplossen in de buurt, dus echt in de huizen. Als daar overbelasting dreigt, kunnen grote bedrijven helaas niet helpen. Maar gelukkig je kan zelf ook iets doen. De veranderende energiewereld vraagt om een andere manier om met energie om te gaan. En daar hebben we iedereen bij nodig. Help je ook mee?
1. Verplaats je stroomverbruik
Verplaats zoveel mogelijk je stroomverbruik naar rustige momenten. Zo kun je je vaatwasser en wasmachine aanzetten als je zonnepanelen stroom opwekken. Hiermee zorg je voor minder piekbelasting en bespaar je tegelijkertijd op je kosten, omdat je je eigen energie verbruikt. Een win-win situatie dus. Dit is natuurlijk niet altijd mogelijk, omdat niet iedereen op die momenten thuis is.
2. Slim laden met je elektrische auto
Met een elektrische auto en een eigen laadpaal kun je gebruik maken van slim laden. Via deze gratis functie in de Eneco app laad je je auto op de meest voordelige momenten op. Bijvoorbeeld tijdens de goedkoopste uren van de dag of met eigen opgewekte stroom. Slim laden verdeelt het stroomverbruik en helpt overbelasting van het stroomnet te voorkomen. Je auto laadt op als de stroomvraag laag is. Je helpt daarmee niet alleen het stroomnet, maar je bespaart ook op laadkosten. En met een vast of variabel contract ontvang je een vergoeding per slim geladen kWh.
Netbewust Laden in congestiegebieden
Het initiatief Netbewust Laden is onderdeel van een landelijke samenwerking met andere energieleveranciers en netbeheerders Enexis, Stedin en Liander. In deze samenwerking vragen we huishoudens om hun energieverbruik te schuiven naar momenten dat het minder druk is op het stroomnet. Zo kunnen huishoudens in de toekomst blijven rekenen op een betrouwbare en betaalbare energievoorziening.
3. Kies voor een thuisbatterij
Een thuisbatterij is ook een goede mogelijkheid, zeker als je ook zonnepanelen hebt. Je kunt namelijk je eigen zonne-opwek in de thuisbatterij opslaan. Deze opgeslagen energie kun je vervolgens gebruiken als de zon niet schijnt. Bijvoorbeeld in de avond om je wasmachine of vaatwasser aan te zetten. Met een thuisbatterij kun je je zelfverbruik van je eigen zonne-energie verhogen naar 30-70%. Daardoor lever je minder stroom terug aan het net. En bespaar je uiteindelijk ook op je stroomkosten. Als Eneco-klant koop je een thuisbatterij met extra korting.
En heb je een thuisbatterij, dan kan je ervoor kiezen om je batterij slim aan te laten sturen door Eneco. Zo houden we het stroomnet in evenwicht en voorkom je dat duurzaam opgewekte energie verloren gaat. En kunnen we op momenten dat er teveel vraag is, de stroom vanuit de thuisbatterij aan het stroomnet leveren. Dit helpt ontzettend bij het oplossen van lokale netcongestie. Je thuisbatterij kan dus echt een verschil maken in het oplossen van de stroomproblemen in jouw wijk.
Zo werkt het aansturen van een thuisbatterij
4. Een dynamisch of Eneco VoordeelMomenten energiecontract
Een andere mogelijkheid is het afsluiten van een dynamisch energiecontract of een Eneco VoordeelMomenten energiecontract.
De prijzen van een dynamisch contract veranderen per uur mee met de energiemarkt. Op de momenten dat er veel stroom wordt opgewekt zijn de prijzen lager of zelfs negatief. Dit biedt de kans om te profiteren van lage prijzen en zo te besparen op energiekosten. Je ontlast tegelijkertijd het stroomnet en je zorgt er ook voor dat windparken en zonnepanelen minder snel worden uitgeschakeld.
Met Eneco VoordeelMomenten heb je vaste prijzen, maar krijg je elke dag vaste momenten waarop stroom goedkoper is. Tussen 10.00 en 17.00 uur en 22.00 en 05.00 uur krijg je 30% korting op je leveringstarief per kWh stroom. Door een deel van je stroomverbruik naar deze momenten te verplaatsen, betaal je minder stroomkosten. Zet bijvoorbeeld je wasmachine aan of laad je elektrische auto op als er veel zon- en windenergie beschikbaar is. Dat is niet alleen voordelig voor jou, maar het helpt ook om het stroomnet in balans te houden.
