Windmolens: duurzame energie voor Nederland
Windmolens zetten windenergie om in schone energie: de wind drijft de rotorbladen aan, en een generator zet de bewegingsenergie om in elektriciteit. Windmolens staan op land én in zee en dragen bij aan een schone energievoorziening: bij de productie en bouw van windmolens en het gebruik van windenergie is er veel minder uitstoot van broeikasgassen dan bij fossiele brandstoffen. Nederland investeert in windenergie om de klimaatdoelen te halen.
Windmolens in het kort
- Windmolens gebruiken windkracht om elektriciteit op te wekken.
- Ze zijn belangrijk voor het verminderen van CO2-uitstoot in Nederland.
- Windenergie is een groeiend aandeel in de Nederlandse energiebehoefte.
- Bij de realisatie van windmolenparken wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de natuur en met de mensen die in de omgeving wonen, werken en recreëren.
- Kleine windmolens voor thuisgebruik zijn nog niet rendabel.
Zó werken windmolens
Een windmolen, ook wel bekend als windturbine, bestaat uit een mast met een rotor en wieken ofwel rotorbladen en een gondel. Hij is ontworpen om bewegingsenergie van wind om te zetten in bruikbare elektriciteit.Hoe werkt een windmolen?
De wind zet de wieken in beweging, daardoor gaan ze draaien. De beweging drijft een generator aan die vervolgens elektriciteit produceert. De opgewekte elektriciteit gaat via kabels naar een zogeheten transformatiestation of inkoopstation. Dat zijn plaatsen waar de opgewekte elektriciteit van de windmolens wordt verzameld. Vanaf die plek gaat de elektriciteit naar het hoogspanningsnet, een netwerk van elektriciteitsleidingen dat elektriciteit over lange afstanden transporteert.
Moderne windmolens: slimme technologie
Moderne windmolens bevatten sensoren en besturingssystemen die ervoor zorgen dat de wieken altijd optimaal in de windrichting staan. Daardoor vangt een windmolen de maximale hoeveelheid wind op. Dit maakt windmolens tot een efficiënte en betrouwbare bron van duurzame energie.
Waarom zijn windmolens nodig?
Windmolens zijn om verschillende redenen noodzakelijk voor Nederland.
- Windmolens helpen Nederland de klimaatdoelstellingen te halen.
Door elektriciteit op te wekken met wind in plaats van fossiele brandstoffen zoals kolen en gas, vermindert de uitstoot van CO2 en andere schadelijke stoffen. Dit is belangrijk om de opwarming van de aarde tegen te gaan.
Bij het gebruik van een windmolen komt gemiddeld 8 tot 34 gram CO2-equivalent per kWh stroom vrij. Bij een gascentrale is dat zo’n 490 gram en bij een kolencentrale gemiddeld 900 gram per kWh. Dat is dus een groot verschil.
- Onafhankelijke energievoorziening
Ook zorgen windmolens voor een meer onafhankelijke energievoorziening. Nederland is nu nog afhankelijk van energie uit het buitenland, maar met meer windmolens kan het land zelf meer energie produceren. Dit is goed voor onze onafhankelijkheid en stabiliteit.
- Kosten
Windenergie is, zeker op grote schaal, een van de goedkoopste manieren om elektriciteit op te wekken. Wind op land is ongeveer 67% goedkoper dan fossiele energie, wind op zee is ongeveer 25% goedkoper dan fossiel, aldus een rapport van de International Renewable Energy Agency. D.
Waarom zijn windmolens op zee nodig?
Het plaatsen van windmolens op zee heeft een aantal voordelen ten opzichte van windmolens op land. Zo zijn er op zee hogere en constantere windsnelheden waardoor de productie per windmolen gemiddeld hoger ligt. Ook is er meer ruimte om windmolens te plaatsen en leveren ze minder hinder op. Op zee is er bovendien ook ruimte voor hogere en krachtigere windmolens.Waarom zijn windmolens op land nodig?
Toch zijn windmolenparken op land ook noodzakelijk. Hun bouw en onderhoud zijn vaak minder duur dan die van windmolenparken op zee, omdat ze gemakkelijker bereikbaar zijn.Met windmolens op land kun je bovendien lokaal energie opwekken en die direct gebruiken in de omgeving. Dit verlaagt de druk op het landelijke stroomnet, omdat de energie niet over grote afstanden getransporteerd hoeft te worden.
Hoeveel windmolens zijn er in Nederland?
Eind 2023 had Nederland volgens het CBS meer dan 2.550 windmolens op land. Samen is dat een opgesteld vermogen van ongeveer 6.800 megawatt (MW) . Op zee stonden er eind 2024 volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 670 windmolens die samen een opgesteld vermogen hebben van zo'n 4.700 MW.Windmolens: grootste deel hernieuwbare energie in Nederland
In 2024 was 54% van de in Nederland opgewekte elektriciteit afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Vooral windmolens (+14% groei) en zonnepanelen (+15% groei) droegen hieraan bij, dankzij de uitbreiding van windparken en de toename van zonnepanelen op land.
Windmolens leverden 27,5% van de benodigde stroom (windmolens op land 14,9%, windmolens op zee 12,6%), zonnepanelen 20,5%, en biomassa 6,1% in 2024.
Eneco: zo’n twee miljoen megawattuur aan windenergie per jaar
Eneco had op 31 oktober 2024 64 operationele windparken op land met een totale productiecapaciteit van 827 MW (het aandeel voor Eneco hierin was een productiecapaciteit van 769 MW). Hiermee verwacht Eneco op jaarbasis ongeveer 2000 GWh op te wekken. De werkelijke jaarproductie is uiteraard afhankelijk van de actuele weersomstandigheden en de technische beschikbaarheid van de turbines.
Hoe snel levert een windmolen klimaatwinst op? Binnen een jaar
Windmolens leveren een snelle klimaatwinst. De energie die nodig is om een windmolen te bouwen, plaatsen, onderhouden en af te breken, verdient een windmolen snel terug door schone energie te produceren.Windparken op land: ‘CO2-terugverdientijd’ van 5,5 maanden
Uit onderzoek van Siemens blijkt dat zowel windparken op land als op zee hun CO2-uitstoot in minder dan een jaar ‘terugverdienen’ – afgezet tegen de CO2-uitstoot die ze besparen met de door hun opgewekte duurzame energie -, terwijl ze een levensduur van 25 jaar hebben. Windparken op land hebben met maximaal 5,5 maanden de kortste ‘CO2-terugverdientijd’, gevolgd door windparken op zee met maximaal 10,5 maanden.
Hoeveel duurzame energie levert een windmolen op?
Windenergie produceert relatief veel energie per oppervlakteWindmolens en zonnepanelen zijn beide duurzame energiebronnen die onmisbaar zijn voor de toekomst. Als je zo'n 3.000 huishoudens van zonnestroom wilt voorzien, heb je hier ongeveer 40.000 zonnepanelen voor nodig (dat zijn zo’n 32 voetbalvelden). Als je deze huishoudens van windenergie wilt voorzien, is daar slechts 1 windturbine voor nodig.
Keuze voor wind of zon is afhankelijk van situatie
Windmolens leveren relatief dus veel energie per oppervlakte. Maar zonnepanelen kunnen op daken van huizen en gebouwen geplaatst worden. Daardoor is er minder ruimte op de grond nodig. De keuze voor windmolens of zonnepanelen hangt af van de specifieke situatie en de beschikbare ruimte.
Zowel wind- als zonne-energie noodzaak
We hebben zowel wind- als zonne-energie nodig voor het verduurzamen van de Nederlandse energievoorziening. Deze duurzame energiebronnen vullen elkaar goed aan. Als de zon schijnt, is er vaak minder wind en andersom. Zo is er altijd een stabiele energievoorziening.
Hoeveel huishoudens kan één windmolen van stroom voorzien?
Een gemiddeld huishouden verbruikt jaarlijks zo’n 2.500 kWh aan energie. De windmolens op land hebben een productie van 6 tot 11 GWh per jaar (productie verschilt per type windmolen en productiejaar). Dat betekent dat één windmolen tussen de 2.400 en 4.400 huishoudens jaarlijks van elektriciteit kan voorzien.Eén windmolen op zee kan zo’n 6.600 huishoudens voorzien van stroom
De gemiddelde productie van een windmolen op zee ligt hoger. Als we uitgaan van een gemiddelde productie van 16,5 GWh per windmolen per jaar kan één windmolen op zee zo’n 6.600 huishoudens een jaar lang van elektriciteit voorzien.
Hoeveel huishoudens kunnen door windenergie van stroom worden voorzien?
Volgens de meest recente cijfers van het CBS (2023) hebben windmolens op land in Nederland ongeveer 17,42 miljard kilowattuur (kWh) elektriciteit opgewekt. Windmolens op zee wekten ongeveer 11,46 miljard kWh op. Dat is genoeg stroom voor respectievelijk ongeveer 6,6 miljoen en 4,3 miljoen huishoudens.
Hoe hoog mogen windmolens zijn in Nederland?
Er bestaan geen normen voor de hoogte van windmolens in Nederland. De hoogste windmolens op land hebben een tiphoogte (het hoogste punt van een windmolen) van 250 meter. Op zee is er ruimte voor nóg hogere windturbines.Enkele spelers in de sector, zoals de Nederlandse branchevereniging voor windenergie NedZero, hebben voorgesteld om voor een periode van 10 jaar een maximale tiphoogte van 305 meter voor windmolens op zee in te stellen. Deze standaard moet voorspelbaarheid en stabiliteit in de sector vergroten. Met een vaste maximale hoogte kunnen investeringen en planning beter verlopen, wat kostenbesparingen en een snellere uitrol van windparken mogelijk maakt.
Wat is het effect van windmolens op de natuur?
Windturbines kunnen negatieve gevolgen hebben voor dieren. Op elke locatie kunnen dierenslachtoffers vallen, maar het aantal is afhankelijk van de aanwezige soorten en de totale aantallen ter plekke. Bij windparken buiten beschermde vogelgebieden blijken de meeste meeuwensoorten al op grotere afstand de turbines te ontwijken, laat onderzoek van het onderzoeksbureau Waardenburg Ecology in opdracht van Eneco zien. Als meeuwen zich toch in de ruimte begeven waar de wieken bewegen, wijken ze ook nog vaak succesvol uit.Bij planning windmolenpark eerst onderzoek naar invloed op onder andere natuur
De mate van verstoring hangt af van de locatie en de omvang van de projecten. Daarom is bij elk initiatief voor windturbines goed onderzoek nodig. Dit wordt in een MER onderzocht. Een MER, oftewel een MilieuEffectRapportage, is een rapport dat helpt om inzicht te geven in de effecten van het project op onder andere water, bodem, lucht, afval, natuur, gezondheid en archeologisch erfgoed.
In een MER worden ook alternatieven onderzocht, zodat er een goede keuze gemaakt kan worden die het milieu zo min mogelijk schaadt.
Eneco wil positieve bijdrage aan de natuur leveren
Eneco wil zelf ook een positieve bijdrage leveren aan de natuur rond windparken. Een voorbeeld hiervan is het broedeiland bij de Pier van Otterdum in Groningen. Dat is een broedeiland dat is aangelegd in de buurt van een windmolenpark. Dit eiland is nu een broedplaats voor vogels.
Ecowende: voorbeeld van een ecologisch windpark op zee
Een ander voorbeeld van aandacht voor biodiversiteit is het project Ecowende. Bij de aanleg ervan is de ecologie – en het herstel van de biodiversiteit – leidend.
Ook werkt Eneco samen met wetenschappers om de effecten van windmolens op zee verder te onderzoeken en te verminderen.
What can be the impact of wind turbines on people?
Wat kan de impact zijn van windmolens voor mensen?
Windmolens kunnen impact hebben voor mensen. Dat kan gaan over geluid, slagschaduw of horizonvervuiling. Er zijn wettelijke regels om de hoeveelheid geluid en slagschaduw te beperken.
Milieunormen windturbines
Er bestaan wettelijke afspraken over hoeveel geluid en slagschaduw een windmolen mag maken. Windparkeigenaren moeten voldoen aan deze normen. Bij de afweging om windmolens te plaatsen, speelt onder andere de hoeveelheid geluid en slagschaduw die een windmolen toevoegt aan de omgeving een rol in de besluitvorming. Op dit moment is er nog geen politieke overeenstemming over de nieuwe normen.
Geluidsnormen
Een windmolen mag niet te veel geluid maken. Een individuele windmolen mag gemiddeld over een jaar niet meer dan 47 decibel geluid overdag maken. 's Nachts mag dit niet meer dan gemiddeld 41 decibel zijn per jaar.
Slagschaduw
Soms kunnen de wieken van een windmolen een bewegende schaduw veroorzaken die op de ramen van huizen valt. Dit mag wettelijk niet langer dan 20 minuten per dag zijn, en niet meer dan 17 dagen per jaar zijn.
Deze regels beschermen mensen die in de nabijheid van een windpark wonen.
Wij begrijpen dat slagschaduw als hinderlijk kan worden ervaren. Daarom kiezen we ervoor om strenger te zijn dan de wettelijke norm. We stellen ons als doel om de slagschaduw tot een minimum te beperken.
Omgeving betrekken bij projecten
Eneco vindt het belangrijk om iedereen die woont, werkt of recreëert in de omgeving van onze plannen te betrekken bij de komst van windmolens. Daarom vinden er gesprekken plaats over de plannen en kunnen ze meedenken over het project. Het doel is om samen tot oplossingen te komen die voor iedereen zo goed mogelijk werken.
Klimaatakkoord biedt afspraken over participatie
In het Klimaatakkoord zijn ook afspraken gemaakt over participatie van de lokale omgeving bij windmolenprojecten. Dit kan bijvoorbeeld door financiële participatie, waarbij de lokale omgeving mee kan profiteren van de opbrengsten van het windpark.
Verschillende manieren van financiële participatie
Er zijn verschillende manieren voor financiële participatie, zoals mede-eigenaarschap, omgevingsfondsen en obligaties. Ook kunnen directe omwonenden een vergoeding krijgen.
Kleine windmolens voor particulieren nog onvoldoende rendabel
Er bestaan kleine windmolens die geschikt zijn voor particulieren om thuis energie op te wekken. Eneco verkoopt dit soort producten nog niet, omdat ze een aantal nadelen hebben: ze leveren weinig energie, zijn duur in aanschaf en nog niet rendabel.Terugverdientijd kleine windmolens vaak lang en onzeker
De terugverdientijd van kleine windmolens is vaak lang en onzeker. Ook komen er kosten bij voor vergunningen, installatie en aansluiting. Voor grootschalige energieopwekking zijn grote windmolens veel efficiënter.
