Weekvisie
Aanhoudende onrust door escalatie in Midden-Oosten
27 maart 2026 door Redactie EnecoOok deze week was de situatie op de gasmarkten volatiel. Nieuwsberichten over een ultimatum over het openen van de straat van Hormuz zorgden voor een sterke neerwaartse beweging in het begin van de week. Anderzijds lieten de gascontracten voor de lange termijn een prijsstijging zien, met name 2027. Dit is grotendeels veroorzaakt door de schade in de LNG-keten. Voor 2027 speelt ook mee dat het vulseizoen voor de komende winter volgende week officieus gaat beginnen. Voor 2028 en 2029 stijgen de prijzen nu ook, deze prijzen worden alsnog voor een groot deel beïnvloed door langetermijn aanvoer van LNG en beleid.
Samenvatting
- Dalende gasprijzen door berichten over onderhandelingen
- Onderhandelingen in Europa over handelsverdrag met VS
- Nederlandse gasvoorraden historisch laag
Geopolitieke spanningen houden gasmarkt volatiel
De hoge gasprijzen, vooral in de kortetermijncontracten, bewegen sinds donderdag 19 maart in een dalende lijn. Donderdag 19 maart was de slotstand van het contract voor April-26 60,4 ect/m3 . De slotstand op woensdag 25 maart voor hetzelfde contract was 51,5 ect/m3 . Een aantal langetermijncontracten beginnen juist sneller te stijgen, bijvoorbeeld Cal-27, maar ook Zomer-27 en Winter-27. Deze beweging wordt veroorzaakt doordat er signalen zijn dat de situatie in het Midden-Oosten nog wel een tijd kan duren. Daarnaast is de verwachting dat het repareren van de schade en het volledig operationeel krijgen van de gasinstallaties in Qatar een langdurig traject kan zijn dat jaren gaat duren. Daarmee zal de export van LNG vanuit Qatar mogelijk voor een langere tijd minder zijn. Er zijn inschattingen dat er jaarlijks 12,8 miljoen ton minder LNG geëxporteerd kan worden voor een periode van drie tot vijf jaar.De LNG-prijzen van de EAX (East Asia Index) lijken minder gevoelig te zijn voor neerwaartse druk op de korte termijn. De oplopende spread tussen de EAX en de TTF wijst erop dat Aziatische vraag relatief prijsongevoelig blijft, waardoor Europa mogelijk hogere prijzen moet accepteren om LNG‑ladingen aan te trekken. Dit vergroot het risico op hogere Europese gasprijzen, met name in perioden van lage voorraadniveaus.
In het weekend van 20 maart werd er een ultimatum gesteld vanuit de VS naar Iran om de straat van Hormuz binnen 48 uur te openen voor schepen. Maandag zou de deadline verlopen en kwam het nieuws naar buiten dat er gesprekken zouden zijn voor een mogelijke afkoeling van de situatie. Hierdoor daalden de prijzen op maandag 23 maart in de ochtend van 60,5 ect/m3 naar 53,5 ect/m3 voor het Apr-26 contract.
De prijzen voor de korte termijn zijn nu nog steeds onderhevig aan de wisselende nieuwsberichten over de situatie in het Midden-Oosten, maar het is ook zichtbaar dat meer fundamentele factoren de prijs op de korte termijn sturen. Een van deze factoren is het weer: door veel wind en milde temperaturen is de opwaartse druk op de Day Ahead TTF-prijs beperkt.
Nederlandse gasvoorraad
De Nederlandse gasvoorraad is op dit moment voor 5,8% gevuld. Hiermee komt de bodem van het operationele volume in zicht. De onttrekking van gas uit deze voorraden is gelukkig de afgelopen week minimaal geweest door milder weer en veel wind op sommige dagen. Komende week begint officieus de periode van het vullen van de gasvelden. Ondanks de verstoringen in Qatar komt er nog wel gas naar Nederland, via Noorwegen en ook via de LNG-terminals. Op dit moment is de economische situatie wel zo dat het inkopen van gas om de voorraden te vullen voor 1 december 2026 niet gunstig is.LNG vanuit de VS
Op 24 maart is er vanuit de VS ook de boodschap gekomen naar Europa om een handelsakkoord goed te keuren zonder aanpassingen te maken. Dit handelsakkoord bevat onder andere de belofte om 250 miljard aan energieproducten af te nemen van de VS en een invoerheffing van 15% op Amerikaanse producten. Mocht dit niet goedgekeurd worden zoals gevraagd, dreigt de VS minder toegang te geven tot LNG. Deze belofte is van toepassing op private partijen, die vooral kijken naar hoe de markt zich gedraagt en niet naar politieke beloftes. Hierover wordt vandaag (donderdag 26 maart) overlegd in Europa om te kijken wat hiermee gedaan moet worden. Overigens heeft dit geen harde impact op de gasprijzen, maar het is wel een wake-up call voor Europa en Nederland om te zorgen voor diversificatie van import.Elektriciteitsmarkt en CO2-emissierechten
Wat zichtbaar is in de elektriciteitsprijzen is dat er meer dagen zijn geweest in de afgelopen week met EPEX-kwartierprijzen die negatief zijn of rond de 0 euro/MWh bewegen. De invloed van het seizoen is hiermee groot op de gemiddelde EPEX-prijs. Ondanks lage of negatieve prijzen overdag blijven de piekuren gevoelig voor hoge gasprijzen, omdat gasgestookte centrales nog steeds vaak de marginale prijs bepalen tijdens ochtend‑ en avonduren.De prijs voor CO2-emissierechten blijft in een balans tussen opwaartse druk voortkomend uit het mogelijk gebruiken van steenkool voor het produceren en de neerwaartse druk door lagere industriële activiteit en de onzekerheid over het ETS-beleid. In de afgelopen week lijkt de opwaartse druk meer de overhand te hebben: de prijs voor April-26 is tussen 19 en 25 maart gestegen van 62,5 euro/ton CO2 naar 70,3 euro/ton CO2.
Vooruitblik
De korte termijn blijft sterk afhankelijk van weer en nieuws, terwijl de structurele risico’s zich steeds duidelijker vertalen naar hogere prijzen op de middellange en lange termijn.De komende week zal het weer zacht zijn met temperaturen rond het gemiddelde, met meer kans op bewolking en buien. In het weekend is er weer wat meer kans op zon. Op de langere termijn wordt de kans op zachter lenteweer groter. Voor de elektriciteitsprijzen betekent dit dat ze gevoeliger kunnen zijn voor de gasprijzen in de komende week gezien de lage gasvoorraad. Daarna zal een groter deel van de elektriciteitsmix bestaan uit elektriciteit uit duurzame bronnen.