Weekvisie
Iran-deal drukt energieprijzen, risico’s blijven
19 juni 2026 door Redactie EnecoDe gasprijzen daalden fors na een voorlopig akkoord tussen de VS en Iran en het vooruitzicht op de heropening van de Straat van Hormuz. Hierdoor kunnen tankers binnenkort weer olie en LNG vervoeren door de zeestraat. Tegelijkertijd zorgen lage vulgraden in Europa en de hoge temperaturen voor blijvende opwaartse risico’s. De komende hittegolf versterkt tevens de prijsverschillen binnen de dag op de EPEX-markt.
Samenvatting
- Geopolitieke doorbraken beïnvloeden termijnprijzen
- LNG-aanbod neemt toe: Qatar haalt schepen terug en herstart de export
- Nederlandse gasopslag blijft achter (22%) ondanks versneld vultempo
- ETS-2 aangepast om prijzen laag te houden
Voorlopige overeenkomst VS en Iran
De markt voorzag afgelopen maandag een vermindering in de aanvoerproblemen, nadat de VS en Iran een voorlopige overeenkomst bereikten die een einde moet maken aan de oorlog in het Midden-Oosten. Een belangrijk onderdeel in de overeenkomst is het heropenen van de Straat van Hormuz. Twee dagen eerder dan verwacht hebben de VS en Iran de overeenkomst op woensdagavond 17 juni getekend met het doel om over 60 dagen een definitief akkoord te sluiten. Als gevolg daarvan daalden de olie- en gasprijzen de afgelopen dagen al fors. Zo daalde het contract voor Jul-26 van 45,7 ect/m3 voor het weekend naar 40,8 ect/m3 op dinsdag 16 juni, een daling van ruim 10%. Voor alle handelstijdvakken was een flinke daling zichtbaar, omdat het risico op een verstoring in de aanvoer op lange termijn ook minder is geworden. Wel is de daling voor de jaren, kwartalen en maanden verder in de toekomst minder groot.Veertienpuntenplan VS en Iran al uitgelekt
De tekst van de voorlopige overeenkomst is gister, op 17 juni, uitgelekt. De intentieverklaring lijkt vooral voor Iran gunstig uit te pakken. De VS heeft een lange lijst met toezeggingen moeten doen, onder andere dat er een einde komt aan de blokkade van de export van Iraanse olie. Ook komt er een fonds met 300 miljard dollar voor de wederopbouw van de Iraanse economie. Iran moet op haar beurt de Straat van Hormuz binnen 30 dagen heropenen. Er is echter nog onenigheid over de zeestraat: Iran wil schepen na een eerste periode van zestig dagen toch een vergoeding vragen. Eenprecedentwerking wordt gevreesd, waarmee het broze akkoord onder druk blijft staan. Dit akkoord biedt vooral perspectief voor verdere onderhandelingen, die mogelijk nog maanden kunnen duren. Of dit akkoord meer is dan een pauze in de oorlog, zal dus moeten blijken.
Qatar roept lege LNG-schepen terug
Qatar speelde na bekendmaking van het voorlopige akkoord gelijk in op de situatie door vijf lege LNG-schepen huiswaarts te laten keren. Deze schepen bivakkeerden sinds het begin van de oorlog op andere plekken, wachtend totdat een veilige passage van de Straat van Hormuz mogelijk zou zijn. Deze schepen zullen worden gevuld in de havens van Qatar en vervolgens worden geëxporteerd. Naast deze vijf schepen bevonden zich al vier Qatarese LNG-tankers in de Golf van Oman. Ook deze schepen zullen op korte termijn worden volgeladen. Dit is gunstig voor de hoeveelheid LNG op de wereldmarkt en daarmee ook voor de prijzen.Vulgraad stijgt sneller dan afgelopen maanden
De vulgraad in Europa en in het bijzonder in Nederland blijft onder een vergrootglas liggen. De afgelopen week leek het vultempo in Nederland in ieder geval iets toe te nemen en ligt het boven het Europese vultempo. Dit is positief nieuws, al blijft Nederland behoorlijk achterlopen met een vulgraad van 22%. Vorige week waren de gasopslagen voor 19% vol. In Europa zijn de gasopslagen nu voor 45% gevuld, tegenover 54% vorig jaar.Extreem hoge avondpieken in EPEX-prijzen
De zonnige en ruim bovengemiddeld warme dagen zullen de aankomende dagen ook goed terug te zien zijn in de EPEX-prijzen. Voor vandaag, donderdag 18 juni, is de gemiddelde baseloadprijs 143,63 euro/MWh. Overdag dalen de kwartierprijzen tot ongeveer 20 euro/MWh. De kwartierprijzen lopen in de avonduren daarentegen op tot boven de 500 euro/MWh, als gevolg van de warmte. Airco’s zullen in de avonduren namelijk nog blijven draaien, terwijl de zon langzaam ondergaat. Gascentrales zullen daarom moeten bijspringen. Tegelijkertijd is er vrijwel geen productie uit wind.ETS-2 aangepast om prijzen te drukken
Deze week is er in Europa een akkoord bereikt om de CO2-prijs in ETS-2 te beteugelen. ETS-2 treedt in 2028 in werking. Verschillende lidstaten vreesden hoge prijzen, waarna de Europese Commissie het oorspronkelijke plan heeft aangepast. De marktstabiliteitsreserve, waarin emissierechten worden opgeslagen, zal een grotere rol gaan spelen dan oorspronkelijk voorzien om de CO₂-prijs onder de 45 euro/ton te begrenzen. Zo zal het aantal rechten dat wordt vrijgegeven indien de prijs oploopt tot boven de 45 euro/ton worden verdubbeld. Hiermee hoopt de Europese Commissie de marktliquiditeit te verbeteren, de prijsvolatiliteit te verminderen en het vermogen van het systeem te versterken om te reageren op ongerechtvaardigde prijsstijgingen.Vooruitblik
Uiteraard wacht de hele wereld in spanning af of op vrijdag 19 juni het akkoord tussen Iran en de VS wordt ondertekend. De afgelopen dagen zijn de termijnprijzen voor gas alflink gedaald. Er is nog lichte daalpotentie na het sluiten van het akkoord, maar dit lijkt beperkt aangezien de grootste daling al heeft plaatsgevonden en het nog onduidelijk is wanneer (en hoe) de Straat van Hormuz precies opengaat. Bovendien is de vulgraad in Europa laag, dus zal het de prijs enigszins hoog moeten houden om te kunnen blijven concurreren met Azië om LNG. Ook nadert een tropische cycloon de Amerikaanse Golfkust. Mogelijk heeft dit impact op de LNG-export van het land.
Enigszins in de luwte van de oorlog in het Midden-Oosten werd deze week ook bekendgemaakt dat Amerikaanse toponderhandelaars binnenkort afreizen naar Rusland om te praten over een mogelijk einde van de oorlog in Oekraïne. Meer informatie is hier op dit moment nog niet over bekend, maar Trump lijkt te hinten op een snel einde van deze oorlog.
Vanaf donderdag 18 juni lopen de temperaturen flink op in heel Noordwest-Europa, met uitschieters tot om en nabij de 35 graden in Nederland. De temperaturen lijken in ieder geval tot eind volgende week boven de 25 graden te blijven, al kunnen de voorspellingen nog wijzigen. Deze dagen zullen gepaard gaan met veel zon, wat de EPEX-prijzen overdag flink kan drukken. De vraag naar gas ter verkoeling neemt echter ook toe.
