Weekvisie

Gasmarkt stijgt door dalende voorraden en kou

23 januari 2026 door Redactie Eneco

Samenvatting

Ook in de afgelopen twee weken is er veel onrust geweest op het geopolitieke toneel. De wens van Trump om Groenland over te nemen heeft geleid tot spanningen tussen de VS en de EU. Hierbij werden importtarieven als pressiemiddel genoemd. De TTF-prijzen fluctueerden in de afgelopen ook erg sterk, met prijsstijgingen van 15% per dag. De TTF-prijzen zijn in deze periode steeds gevoeliger voor veranderende weersomstandigheden, nu de gasvoorraden steeds meer leeglopen.

Nederlandse gasvoorraden dalen in redelijk korte tijd naar 34%
Hoge EPEX-prijzen, 12 dagen boven de 100 €/MWh door weinig wind
TTF-prijzen stijgen van 27,1 ect/m³ naar 40,1 ect/m³ door dalend vulpercentage gasvoorraad, weinig wind en kouder weer

Geopolitieke storm blijft doorrazen

In de afgelopen weken is het niet rustiger geworden op geopolitiek vlak. Naast de inval in Venezuela is er vanuit de VS een sterk signaal gekomen dat er een wens is om Groenland over te nemen. Hierbij werd militaire inzet niet uitgesloten. Redenen voor het overnemen van Groenland zijn meer controle in het poolgebied, maar ook de beschikbaarheid van zeldzame grondstoffen. Dit zet de relatie tussen de Europese Unie en de VS op scherp. Verscheidene Europese landen hebben militairen gestuurd naar Groenland om te laten zien dat het eiland goed beveiligd is. Er leken voor een korte tijd zelfs hogere importheffingen te komen, ook voor Nederland. Dit is op de avond van 21 januari herzien door Trump tijdens de WEF-top in Davos. Deze ontwikkelingen zetten het marktsentiment op scherp, ook gezien de hoeveelheden LNG die de VS naar Europa exporteert.

Sterke schommelingen op de gasmarkt

De gasprijzen hebben de afgelopen twee weken sterke variatie ondervonden en er zit een stijgende lijn tussen 8 en 22 januari. De prijzen voor Feb-26 zijn in die periode van 27,1 ect/m³ gestegen naar 40,1 ect/m³. De laatste keer dat de prijzen op dat niveau zaten was rond 23 juni. Vooral op vrijdag 16 januari en woensdag 21 januari was er een sterke stijging te zien tussen de 12% en 15% binnen de dag. Deze stijging is gedreven door zorgen over de lage opslagniveaus en hogere gasvraag. De prijzen voor de zomer van 2026 zijn op dit moment hoger dan de winter van 2026/2027, aangezien er in de zomer extra injecties nodig zijn om de voorraden weer bij te vullen voor de winter. Op maandag 19 januari was er een correctie te zien in de TTF-prijzen door bijstellingen van de weersverwachtingen: er werd milder weer verwacht, waardoor de prijzen ook snel weer omlaag gingen. Inmiddels zit er weer een stijgende lijn in de prijzen door lage wind output en een lage vulgraad. Dit laat zien dat de gasprijzen op dit moment gevoelig zijn voor schommelingen van het weer en de status van de gasvoorraden.

Flinke onttrekking vanuit de gasvoorraden

De gasvoorraden zijn in de afgelopen twee weken van 44% naar 34% gegaan, dat is een onttrekking van bijna ongeveer 0,8 procentpunt per dag. Ter referentie, vorig jaar was de voorraad op 22 januari voor 42% gevuld. Hiermee wordt de situatie in Nederland steeds nijpender, zeker als de voorraden op dezelfde snelheid zou leeglopen. Hiermee zou de voorraad al binnen een maand rond een vulgraad van 10% komen. Zelfs als de voorraden op 0% zouden komen is er nog gas achter de hand in Nederland. Dit gas wordt het ‘kussengas’ genoemd en hiervan kan ook een deel onttrokken worden. Dit kussengas wordt gebruikt om de gasreserves op een bepaalde druk te houden. Wanneer hier gas van onttrokken wordt, moet het aangevuld worden.

Emissierechten

Bij de emissierechten is hetzelfde patroon te zien als bij de TTF-prijzen, waarbij op 15 januari de prijzen naar 90 €/ton CO₂ stegen. Daarna daalden de prijzen op 20 januari naar 82,1 €/ton CO₂, door een bijstelling van de weersverwachtingen. Inmiddels zijn de emissieprijzen weer in een stijgende lijn en zit het op dit moment op 86,8 euro/ton CO₂.

Hoge gemiddelde EPEX-prijzen

De afgelopen twee weken zijn de EPEX-prijzen hoog uitgevallen. De gemiddelde EPEX-prijs is in de afgelopen 14 dagen gemiddeld 108,1 €/MWh geweest. Op 20 januari was de maximale EPEX-prijs zelfs 250 €/MWh. De oorzaak van deze hoge prijzen is vooral te vinden in een klein volume aan duurzame elektriciteit wat opgewekt is, vooral door gebrek aan wind.

Warmtekosten in stijgende lijn, nog wel negatief

De warmtekosten voor de WKK zijn voor bijna alle jaren negatief tot en met 2030. Dat zijn vooral de base jaarblokken 2028 t/m 2030. Het enige jaar waarvoor de warmtekosten voor even boven de nul uit kwam, was voor 2027. Voor de base- kwartaalkosten voor Q2 t/m Q4 in 2026 zijn voor de verdere kwartalen de kosten steeds lager. Voor Q4-26 zitten de kosten nog onder de nul, ondanks een stijging in de kosten.

Nieuw sectorakkoord over gaswinning in Nederland

Op 16 januari is er een sectorakkoord gepubliceerd waarin beschreven staat wat het plan is op het gebied van gaswinning in Noord-Nederland. Er is op dit moment een importkloof in Nederland, er wordt minder geproduceerd dan het primaire energieverbruik (30% van de binnenlandse gasvraag). In het document komt ook naar voren dat 5% van de gasbaten naar de omgevingen gaan waar gas geboord wordt, of gaat worden. Hierbij zijn de regels voor het verkrijgen van een vergunning om te mogen boren aangescherpt, om ervoor te zorgen dat risico's geminimaliseerd worden, ook al is de schaal van kleinere velden een factor 100 tot 1000 kleiner ten opzichte van het gasveld in Groningen. Uiteindelijk kan dit over een aantal jaar, na 2027, zorgen voor meer leveringszekerheden meer injectiecapaciteit in de zomer, wat de druk op de algehele gasvoorraad zou kunnen verzachten.

Vooruitzicht

De komende dagen zullen de temperaturen iets dalen. In het weekend gaat het 's nachts wat kouder worden, waarbij er niet heel veel wind wordt verwacht. Hierdoor kan de gasvraag hoog blijven. In de periode tussen 28 januari en 4 februari wordt er milder weer verwacht met kans op meer neerslag en daarbij een opwek uit windenergie die gemiddeld is voor de tijd van het jaar. Het is nog niet volledig uitgesloten dat er geen koude temperaturen kunnen komen. De kans dat er een koud front kan komen is op dit moment op 54% ingeschat voor de week van 26 januari.

Meld u aan voor de weekvisie

Altijd op de hoogte zijn van de nieuwste ontwikkelingen op de energiemarkt? Iedere week geven onze energie-experts een update van de actuele ontwikkelingen in de energiemarkt.

Aanmelden