Weekvisie
Gasmarkt stabiel, maar kwetsbaar richting winter
12 juni 2026 door Redactie EnecoDe gasmarkt bewoog afgelopen week grotendeels zijwaarts. Geopolitieke spanningen hielden een risicopremie in stand, maar berichten over mogelijke de-escalatie voorkwamen een sterke prijsstijging. Tegelijk zorgde bovengemiddelde windproductie voor minder gasvraag voor de elektriciteitssector, wat de promptmarkt drukte. De gasvoorraden blijven laag en het vullen verloopt moeizaam door beperkte economische prikkels. Dit verhoogt het risico op krapte richting de winter.
Samenvatting
- TTF stabiel door balans vraag en geopolitiek
- Gasvoorraden starten laag en vullen traag, risico richting winter neemt toe
- Windproductie drukt gasvraag en houdt korte termijnprijzen laag
- Europese Commissie wil ETS-regels aanpassen
Ontwikkeling gasmarkt
De gasmarkt liet de afgelopen week een relatief stabiel beeld zien, waarbij de TTF met name zijwaarts bewoog. Geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten hielden een risicopremie in stand, maar signalen over een mogelijke deal tussen de betrokken partijen voorkwamen een sterkere prijsrally. Tegelijk drukte bovengemiddelde windproductie in Noordwest-Europa de vraag naar gas voor elektriciteit opwek, waardoor de promptmarkt wat zachter bleef. De TTF-frontmaand bewoog grofweg tussen de 48 en 50 Euro/MWh. Onderliggend blijft de markt kwetsbaar: het vullen van de gasopslagen verloopt moeizaam, concurrentie om LNG met Azië houdt aan en ook Noors onderhoud blijft een risicofactor voor de gasprijzen voor de korte termijn.Gasvoorraden en Noors onderhoud
De Europese en Nederlandse gasopslagen zijn het injectieseizoen vanuit een zwakke uitgangspositie begonnen. Vooral in Nederland liggen de voorraden duidelijk onder het gebruikelijke seizoenspatroon. Het vullen verloopt moeizaam, vooral doordat de prijsstructuur nog te weinig prikkel geeft om op commerciële basis fors te injecteren. Als de injecties de komende maanden niet versnellen, neemt het risico toe dat Europa en vooral Nederland de winter van 2026 met relatief lage voorraden ingaan.Het Noorse onderhoud lijkt op dit moment niet de belangrijkste beperkende factor. De geplande onderhoudswerkzaamheden zijn relatief beperkt en de gasstromen naar de rest van Europa blijven vooralsnog stabiel. Daarmee lijkt de trage opslagvulling nu vooral het gevolg te zijn van ongunstige marktsignalen en een krapper LNG-beeld. Wel geldt dat bij huidige lage voorraden elke verstoring in LNG-aanvoer of Noors export snel voor opwaartse druk op de gasprijzen kan zetten.
Perspectief op externe CO2 voor glastuinbouw
De Europese Commissie wil de ETS-regels aanpassen zodat biogene en fossiele CO2 administratief tegen elkaar kunnen worden weggestreept, de zogeheten bioswap. De glastuinbouw heeft externe CO2 nodig om gewassen goed te laten groeien, vooral nu steeds minder bedrijven zelf CO2 produceren met behulp van WKK’s. Onder de huidige ETS-regels moet exact worden gevolgd welke fysieke CO2-stroom waarheen gaat. Daardoor mag gemengde CO2 uit bijvoorbeeld afvalverbranding nu niet administratief worden gescheiden in een “groen” en “fossiel” deel. Juist daar zit het knelpunt: zonder bioswap is het voor leveranciers vaak aantrekkelijker om CO2 op te slaan onder de Noordzee dan te leveren aan bijvoorbeeld de glastuinbouw.Met een bioswap kan het biogene deel van zo’n gemengde stroom wel aan de glastuinbouw worden toegerekend, terwijl het fossiele deel richting de opslag gaat. Dat zou het gebruiken van bestaande CO2 netwerken verbeteren en de leveringszekerheid voor tuinders vergroten. Voor de sector is dat belangrijk, omdat externe CO2 niet minder, maar juist belangrijker wordt naarmate verder wordt verduurzaamd met geothermie, warmtenetten of elektrificatie.
De kamerbrief van 3 juni bevestigt dat de huidige regels dit nog niet toestaan, maar ook dat Brussel nu werkt aan een snelle technische aanpassing. Daarmee is er voor het eerst weer concreet perspectief op extra CO2 aanvoer voor de glastuinbouw naast het opslaan van CO2. Deze maatregel is nog niet definitief uitgewerkt, waardoor verdere duidelijkheid uit Brussel nog nodig is.
Voorzieningszekerheid vraagt om tijdige keuzes
De zorgen over de Nederlandse voorzieningszekerheid neemt toe, zowel op de gas- als op de elektriciteitsmarkt. TNO stelt dat de leveringszekerheid van gas kwetsbaarder is geworden door de afbouw van binnenlandse productie, de grotere afhankelijkheid van LNG-import en de nauwere verwevenheid van gas met het elektriciteitsssysteem. Volgens TNO is het debat daardoor niet alleen een kwestie van vulgraden of volumes, maar met name van expliciete keuzes over hoeveelheid systeemrobuustheid Nederland wil organiseren in de overgangsfase van de energietransitie.Ook aan de elektriciteitskant lopen de risico’s op. In de Monitor Voorzieningszekerheid 2026 stelt TenneT dat de Nederlandse norm van maximaal vier uur stroomtekort per jaar vanaf 2030 in alle onderzochte scenario’s wordt overschreden, terwijl vorig jaar nog werd uitgegaan van knelpunten pas na 2030. TenneT koppelt dit aan de verder stijgende
elektriciteitsvraag en beperkte beschikbare productiecapaciteit, met het grootste risico in de winterse ochtend en avonduren. Hierdoor adviseert TenneT om tijdig een capaciteitsmechanisme of strategische reserve in te voeren, zodat voldoende regelbaar vermogen beschikbaar blijft richting de winter van 2029.
Ontwikkelingen elektriciteitsmarkt
De Nederlandse elektriciteitsprijzen stonden afgelopen week onder lichte neerwaartse tot zijwaartse druk. Lagere temperaturen en hogere windproductie in Nederland en Duitsland zorgen voor minder vraag en meer hernieuwbare opwek, wat de spot- en kortetermijnprijzen drukte. Ook op de termijnmarkt was er sprake van een lichte daling, gedreven voor een zwakkere TTF-gasprijs en lagere CO2-prijzen. Hierdoor daalden de marginale productiekosten van gascentrales, wat een belangrijk neerwaarts effect had op de elektriciteitsprijzen.Vooruitblik
De gasmarkt blijft de komende weken gevoelig voor geopolitiek, concurrentie om LNG en de lage Europese voorraden. De trage opslagvulling houdt de TTF kwetsbaar voor nieuwe opwaartse prijsbewegingen zodra de markt meer nadruk legt op de onder gevulde gasopslagen richting de komende winter. Voor Nederland lijkt het elektriciteitsbeeld op korte termijn relatief zacht. Tot en met vrijdag blijft het weer wisselvallig met bewolking, neerslag en voldoende wind, wat de EPEX-prijzen onder druk kan houden. Richting het weekend neemt de zoninstraling in de Benelux toe en loopt de temperatuur op. Wat de kans vergroot op lagere prijzen rond de middaguren. Komende week schuift het weersbeeld door naar warmer en zonniger weer, terwijl de wind in de loop van de week lijkt af te nemen.Per saldo blijft de markt de komende weken sterk afhankelijk van drie factoren: geopolitiek, injectietempo van opslagen en het verloop van wind- en zonneproductie in Noordwest-Europa.
