Energiemarkten op scherp richting de winter
10 september 2026 door Redactie EnecoSamenvatting
- Vultempo gasvoorraden blijft ondermaats
- Langetermijnprijzen elektriciteit volgen gas omhoog
- Kosten emissierechten ondersteunen hogere productiekosten
- Uitstel groen-gaswet creëert beleidsmatige onzekerheid
TTF-gasprijs stijgt door zorgen over aanvoer en wintervoorraad
De Europese gasmarkt blijft gespannen. Europese gasopslagen zijn momenteel ongeveer 67% gevuld, ruim 12 procentpunt lager dan vorig jaar in deze periode. Met name in Nederland en Duitsland liggen de vulgraden relatief laag. Hierdoor blijft de markt gevoelig voor verstoringen in de aanvoer. Zo is de Europese import vanuit Noorwegen op dit moment minder door gepland onderhoud, maar stroomt er ook minder Algerijns gas Europa in.
De recente prijsstijging wordt verder versterkt door onzekerheid over de LNG-aanvoer. Hoewel inmiddels de eerste LNG-lading sinds juli vanuit Qatar de Straat van Hormuz heeft gepasseerd, blijft het herstel van de export beperkt en concurreert Europa nog steeds met Azië om beschikbare LNG-volumes, ook om de Amerikaanse ladingen. Hierdoor noteert de TTF-prijs op het hoogste niveau sinds begin 2023. Op 9 september raakten de prijzen voor de frontmaanden bijna de 80 ect/m³ aan. De markt begint er rekening mee te houden dat de Straat van Hormuz de rest van het kalenderjaar gesloten blijft. Dit is terug te zien in de termijnprijzen tot en met 2027.
Langetermijnprijs elektriciteit stijgt mee met gasmarkt
Ook op de termijnmarkten voor elektriciteit blijft gas de dominante prijsbepaler. De combinatie van relatief lage gasopslagen, onzekerheid rond LNG-aanvoer en geopolitieke risico's heeft de elektriciteitsprijzen voor eind 2026 en een groot deel van 2027 verder opgestuwd. Zo is de prijs voor Base Cal-2027 inmiddels 127,5 €/MWh. Begin augustus bevond deze prijs zich nog onder de 100 €/MWh. De baseblokken voor de eerste maanden van 2027 overschrijden op dit moment zelfs de 170 €/MWh.Meerdere prijsdrivers sturen EPEX-prijzen
De elektriciteitsprijzen op de spotmarkt blijven volatiel. Enerzijds zorgen perioden met veel wind- en zonneproductie regelmatig voor lagere prijzen overdag en incidenteel zelfs negatieve kwartieren. Anderzijds leiden hogere gasprijzen en momenten met beperkte hernieuwbare productie tot scherpe prijsstijgingen binnen de dag, mede doordat de capaciteit van waterkracht- en kerncentrales nog steeds lager is dan gebruikelijk in deze periode van het jaar. Daarnaast is momenteel te zien dat de hoge gasprijzen de concurrentiepositie van kolengestookte productie verbeteren. Deze verschuiving ondersteunt niet alleen de elektriciteitsprijzen, maar draagt ook bij aan de opwaartse beweging op de markt voor de emissierechten. Daardoor blijven meerdere prijsdrijvers elkaar versterken.
WKK-warmtekosten onder druk door gas en CO₂
Voor WKK-gebruikers blijven de warmtekosten stijgen door de hogere gasprijzen. Tegelijkertijd beweegt ook de markt voor de emissierechten opwaarts naar ruim boven de 85 euro/ton, mede door aankomende ETS-verplichtingen en politieke discussies over de toekomstige inrichting van het emissiehandelssysteem. Hogere CO₂-prijzen verhogen indirect de kostprijs van fossiele energieproductie. De warmtekosten voor Cal-2027 zijn gestegen tot het niveau van het begin van de oorlog begin maart, zo rond de 29 ect/m³. Cal-2028 stijgt ook maar aanzienlijk langzamer, terwijl Cal-2029 en Cal-2030 nog steeds rondom 0 ect/m³ bewegen.