Smart Cities: droom of desillusie?

Jan van de Ven

In deze blog deelt Jan van de Ven, manager Smart Outdoor bij Eneco, zijn visie op smart cities en vertelt hij over actualiteiten rondom dit thema. Contact opnemen met Jan? Ga naar zijn Linkedin of Twitter pagina.

“In Europa lossen we liever eerst de Grote Vragen op, in plaats van actie te ondernemen en kleine stapjes te overwinnen. Dit moet echt anders.” Dat was de belangrijkste oproep van Oxford-professor Viktor Mayer-Schönberger, tijdens de Smart Cities Conference in Amsterdam. Mayer-Schönberger is een wereldwijde goeroe op het gebied van big data. Ik schoof naar het puntje van mijn stoel, dit is namelijk precies het probleem bij het realiseren van smart cities.



Gelukkig zie ik al veel mooie kleinschalige smart city voorbeelden. Zoals in het Westelijk Havengebied, in Amsterdam. Sinds dit voorjaar bepalen fietsers via de GeoLight-app zelf het lichtniveau van de 42 straatlantaarns. Ben je er voorbij, dan dimt de verlichting weer. Energiezuinig en veilig. En de energie zelf? Die komt niet meer van het reguliere netwerk, maar van een windmolen en drijvende zonnepanelen.

Of kijk eens op het bedrijventerrein Zichtenburg, in Den Haag. Aan de buitenverlichting zitten sinds kort sensoren, bijvoorbeeld voor het meten van de buitentemperatuur, luchtvochtigheid en het geluidsniveau.

Zijn er minder mensen en voertuigen op straat? Dan kan het licht een standje lager. Is de luchtvochtigheid hoog? Grote kans dat het regent, en dan mag het licht voor de veiligheid wat feller. Aan deze  - en nog veel meer - smart city-projecten werkt Eneco samen met innovatiepartner Luminext.

Om de smart city voordelen echt te benutten is uitrol op grotere schaal nodig, namelijk op stadsniveau. Ik hoop dat grote gemeenten deze stap de komende jaren durven zetten. Regelmatig denk ik aan de Hype Cycle van Gartner, een model dat voorspelt hoe nieuwe technologieën zich ontwikkelen. Van lumineus idee tot een breed toegepaste, betaalbare techniek.

Die golfbeweging gaat ongeveer zo. Na het eerste enthousiasme beklimmen we een gigantische berg aan verwachtingen over wat de nieuwe techniek kan brengen. Staan we eenmaal op de top, met veelbelovend uitzicht, dan is er vaak maar één weg: we rollen van die steile helling af, en belanden keihard in een gat. Gartner noemt dit ‘de trog van desillusie’, vaak aangedreven door geldgebrek en angst voor het nieuwe. Want trekt de ‘innovatieverliefdheid’ eenmaal op, dan blijkt er geen of een te karig businessmodel. Dag droom, hallo desillusie.



Maar hoe voorkomen we zo’n teleurstelling? Hoe kunnen we een systeem ontwikkelen waarbij nieuwe technologieën andere innovaties en toepassingen uitlokken?In ieder geval niet via Proof of Concepts (POC’s), kleine demoprojecten voor een nieuwe techniek. Deze zijn vaak erg duur, aangezien het altijd mini-projecten zijn op kleine schaal en technisch erg complex. Dat maakt uitrol op grote schaal moeilijk.

We moeten er juist voor kiezen om eenvoudige technieken breed uit te rollen. Eneco en Luminext zetten hierin een eerste stap door samen met gemeenten verlichtingsinstallaties op straat dynamisch te maken.

Dit bespaart niet alleen energie, het maakt het beheer ook een stuk efficiënter. Gemeenten ervaren op deze manier de meerwaarde van data voor lokale leefkwaliteit. Door vervolgens net iets extra’s te investeren, bouwen we via de straatverlichting een grotere infrastructuur. Lantaarnpalen zijn tenslotte overal, er is al een aansluiting op het lichtnet en een plek om een sensor op te hangen. Hiermee wordt straatverlichting een smart city hub waar we vervolgens naar behoefte allerlei extra toepassingen voor kunnen ontwikkelen. Denk aan het meten van weer- en luchtkwaliteit of veiligheidscamera’s sensoren voor bewegingsdetectie om te meten of het druk is op straat.

Samen met gemeenten, marktpartijen en inwoners maken we gebieden steeds slimmer, zonder grote investeringen te hoeven doen. Op deze manier zijn we Gartner vóór, zodat wij in Nederland laten zien: kijk, we bedenken niet alleen duurzame oplossingen voor slimme steden, maar implementeren ze ook op een betaalbare manier.

Vanuit Eneco en Luminext zetten we deze eerste stap. Nu al zijn we druk in gesprek met gemeenten en andere partijen, maar dat is pas het begin. Want hoe meer initiatiefnemers, hoe beter. Samen werken we aan een passend exploitatiemodel en waardevolle diensten. We werken stapje voor stapje, en gaan niet stilstaan. Of zoals Wienke Giezeman (oprichter The Things Network) tijdens de Smart Cities Conference treffend zei: “We kunnen de toekomst niet maken, we weten het gewoon niet. Wat we wél kunnen doen is werken langs de patronen die we kennen: we geven mensen de tools en infrastructuur die nodig is." 

Dus, wie durft?

Smart Home

Lees meer

Zonnetje in huis

Lees meer

Containerwoningen 100% duurzaam

100% zelf-
voorzienend

Lees meer